Internet jest miejscem, gdzie z łatwością można zdobyć materiały na interesujący nas temat. Można ściągnąć ciekawe teksty, skopiować zdjęcia i grafikę. To właśnie w Internecie jednym z najczęściej pojawiających się problemów jest kwestia poszanowania praw autorskich. Skoro tak niewiele pracy trzeba włożyć w zdobywanie dowolnych materiałów, równie łatwo można je podpisać własnym nazwiskiem i opublikować gdzie indziej jako swoje.
o autorach
Michał Paluchowski CEO, właściciel i redaktor vortalu NetHut.pl. Jego ulubionym tygodnikiem jest Wprost, a na co dzień z przyjemnością czyta Gazetę Wyborczą. Jest zakochany w muzyce i komputerach, czasem nieco ekscentryczny. Zawsze otwarty na nowe znajomości.
Łącznie napisał dla nas 45 artykułów.tych samych autorów
- IMAP w stylu PHP [MP]
- Własne RSS [MP]
- Rodzina XSL [MP]
- Wprowadzenie do XML [MP]
- Rozszerzenia XSSI [MP]
zobacz również
Prawo autorskie zostało stworzone aby chronić własność intelektualną, czyli szeroko pojęte dzieła autorów, przed kradzieżą i wykorzystaniem bez zezwolenia, a w rezultacie zachęcać do tworzenia nowych dzieł. Cokolwiek stworzysz oryginalnego (napiszesz, narysujesz, nagrasz itd.), niezależnie czy jest to tekst artykułu, projekt strony, wiadomość e-mail, wpis na forum czy cokolwiek innego, zostaje to automatycznie objęte ochroną prawa autorskiego. Aby jednak podlegać ochronie, twój utwór musi być możliwy do zidentyfikowania jako oryginalne dzieło. Nie może to być np. pojedyncze słowo.
Kwestia własności praw autorskich nie jest już tak jasna w przypadku gdy wykonujesz pracę dla kogoś. Jeżeli jesteś pracownikiem firmy sprawa jest prosta: prawa autorskie do stworzonych przez ciebie dzieł należą do firmy. Kiedy jednak wykonujesz dla kogoś zlecenie oparte o umowę, musi ona dokładnie określać która ze stron zostaje właścicielem praw autorskich do powstałego produktu.
Aby móc egzekwować swoje prawa do dzieła, nie jest konieczne umieszczanie na nim informacji o prawach autorskich. W sytuacjach konfliktowych (a w skrajnych przypadkach przed sądem) pomocne jest jednak, kiedy takie informacje są podane. W przypadku stron WWW sprowadza się to do umieszczenia, zazwyczaj w stopce, krótkiej informacji w stylu:
Strona jest własnością [nazwa właściciela]. Wszystkie prawa zastrzeżone.
lub po angielsku:
Contents copyright 2000-2003 [nazwa właściciela], all rights reserved.
Dodatkowo słowo copyright może być odnośnikiem do strony ze szczegółowymi wyjaśnieniami na ten temat.
Uczciwe wykorzystywanie
Po angielsku nazywane "fair use" jest jedną z najważniejszych części prawa autorskiego. Zasady uczciwego wykorzystywania cudzych dzieł zezwalają na umieszczanie we własnych pracach niewielkich wycinków lub cytatów z dzieła oryginalnego. Oceniając wykorzystanie jako 'uczciwe' sprawdza się, czy zapożyczone fragmenty komponują się w sensowny sposób z oryginalnym dziełem i czy ich ilość jest ograniczona.
Zgodnie z tymi zasadami krytycy filmowi mogą np. przytaczać cytaty ze scenariusza. Szczególnie istotna jest to również kwestia dla studentów, którzy pisząc prace magisterskie, doktoranckie, czy później jako pracownicy naukowi jakiekolwiek publikacje, zechcą oprzeć swoje wnioski na czyiś wynikach badań.
Wygaśnięcie praw autorskich
Prawa autorskie majątkowe nie są wieczyste. Zależnie od kraju, dzieło podlega ochronie prawnej przez określoną ilość lat. W prawie polskim okres ten wynosi 70 lat od śmierci twórcy, lub w przypadku gdy twórca jest nie znany, od daty pierwszej publikacji utworu. Dzieło takie staje się własnością publiczną, po angielsku "public domain" i od tego momentu można je publikować i powielać w dowolny sposób, zachowując jednak nadal dane o autorze. Sam twórca może również przed upływem okresu ochronnego oznajmić, że jego dzieło staje się własnością publiczną.
Jeśli więc zrobisz fotografię obrazu Leonardo da Vinci i umieścisz ją na swojej stronie WWW, nie złamiesz prawa ponieważ okres ochronny dla tego obrazu dawno minął. Jeśli jednak umieścisz na swojej stronie kopię Iliady, również nie naruszasz praw autorskich Homera, jednakże sama wersja tłumaczenia może podlegać okresowi ochronnemu.
Własnością publiczną od momentu powstania są wszelkie dzieła stworzone przez agencje rządowe. Logika jest tu prosta - skoro powstają za pieniądze podatników to są również ich własnością. Jeśli chcesz na swojej stronie umieścić kopię którejś ustawy, możesz to zrobić. Jeśli chcesz przedrukować informacje prasowe Ministerstwa Finansów, proszę bardzo. Identyczne przepisy obowiązują w większości krajów świata, m.in. w USA. Możesz więc np. dowolnie wykorzystywać zdjęcia wykonane przez NASA, która jest agencją rządową.